US Italy Spain Netherlands Denmark Venezuela Fiji & worldwide!
 Yukarıdaki şekilde görüldüğü gibi batın iki farklı şekilde bölgelere ayrılmaktadır.Açıklamaya başlamadan önce bu bölgelerin adını verelim: 1-Sağ hipokondrium 2-Epigastrium 3-Sol hipokondrium 4-Sağ lumbal 5-Umblikus 6-Sol lumbal 7-Sağ inguinal 8-Hipogastrium 9-Sol inguinal a-Sağ üst kadran b-Sol üst kadran c-Sağ alt kadran d-Sol alt kadran Epigastrium: Mide, duodenum, pankreas, karaciğer sol lobu, transvers kolon bulunur. Sağ Hipokondrium: Karaciğer sap lobu, safra kesesi, sağ flexura koli, sağ böbreğin üst kısmı, sağ sürrenal bulunur. Sol hipokondrium: Sol flexura koli, mide, dalak, pankreas, sol böbrek, sol adrenal bulunur. Umblikus: Omentum, mezenter, aorta, bazen transvers kolon, ince barsaklar bulunur. Sağ lumbal: Şağ böbrek alt kısmı, çıkan kolon buulnur. Sol lumbal: Sol böbrek alt kısmı, inen kolon, yerine göre omentum ve jejunum bulunur. Hipogastrium: Mesane, üreter mesane giriş kısımları, ileum bulunur. Sağ inguinal: Over, apendiks bulunur. Sol inguinal: Over, sigmoid kolon bulunur. İNSPEKSİYON: Tercihen gün ışığında (beyaz ışık) yapılmalıdır.Bu, sarılığın gözden kaçırılmaması için gereklidir.Karın tamamen çıplak olmalıdır.Hasta sırtüstü yatar vaziyettedir. Bombelik: Karın bombe olabilir.Bunun nedeni gaz, asit, tümör....vs olabilir. Cilt rengi: Sarılık olabilir, yanısıra döküntüler, çeşitli nevüsler gözlenebilir. Lokal şişlik: Karnın belli bir bölgesine lokalize şişlik olabilir.Bu duruma fıtıklar neden olabileceği gibi nedeni bir tümörde olabilir.İdrar toplanmasına bağlı olarak (glob) hipogastrik bir dolgunluk gözlenebilir. Venöz dolgunluk: Göbek etrafında ışınsal tarzda yayılım gösteren venöz dolgunluk portal hipertansiyona işaret eder ve bu durum caput medusa olarak adlandırılır. Küllen belirtisi:Akut pankreatitde gözlenir.Acut pankreatitin geç evrelerinde, göbek çevresindeki gri renkli oluşumlardır.Bir diğer akut pankreatit geç dönem bulgusuda böğürde gelişen Gray-Turner belirtisidir. O da renk değişikliği olarak gözlenir. Spider Nevi:Spider angioma olarakta bilinir.Kırmızı bir nokta etrafında ışınsal yayılımlı ince kılcal damarlanmalardır.Estrojen yıkımının yetersiz kaldığı karaciğer hastalıklarında (siroz...vs) gözlenir. Cruveilhier-Baumgarten: Göbek veninin açık olması ve üfürüm duyulmasıdır.Eğer ven sonradan açılırsa buna cruveilhier baumgarten sendromu denir ve portal hipertansiyonla seyreder; kaput medusa gözlenebilir. Karnın solunuma iştiraki önemlidir.Örneğin akut peritonitte karın hareketsizdir. Karın solunumunun arttığı haller: 1-Yenidoğan (normaldir) 2-Kronik akciğer hastalıkları 3-Göğüs kaslarını tutan hastalıklar Karın solunumunun azaldığı haller: 1-Asit 2-İntra abdominal kitle 3-Akut peritonit OSCULTASYON: Normalde her 10-30 sn. de bir metalik özelliktem peristaltik sesler duyulur.Bu nedenle karın kadranlarından her biri en az 1 dk. süreyle dinlenmelidir.Obstruksiyon veya peritonit varlığında ses yüksek ve tizdir.İshalde ise barsak seslerinde bir artış göze çarpar (hiperperistaltizm).Bir obstruksiyon varlığında (mekanik ileus) obstruksiyonun proksimalinde kalan bölgede barsak seslerinde bir artış gözlenir.Paralitik ileusda ise tam tersine barsak sesleri alınamaz yada çok zayıftır. Barsak peristaltizmine bağlı oluşan seslerin dışında Aort Anevrizmasında kuvvetli sistolik bir üfürüm duyulur.Peritonit de ise frotman duyulabilir. PALPASYON: Hasta sırt üstü yatar pozisyonda ve dizler bükük karna doğru çekilmiş vaziyette yapılır.Hekimin elleri sıcak olmalıdır.Yüzeyel derin ve bimanuel olarak üç farklı teknikle yapılır. Yüzeyel palpasyon: Batın cidarı parmak uçları ile hafifce yoklanarak yapılır.Bu sırada çocuğun yüz ifadesi sürekli olarak gözlenmelidir.Eğer karın cildinde bir hassasiyet varsa çocuk bu yoklamadan rahatsız olacaktır. Derin palpasyon: Parmaklar ve el ayası mümkün olduğu kadar temas edecek şekilde ve hastanın karnının solundan başlanarak yapılır.Karaciğer ve dalak palpasyonu önem arzeder.Hepato-Spleno megali durumlarında organın alt kenarının ne kadar aşağıda olduğu bilinemeyeceğinden bu iki organın muayenesi yapılırken inguinal bölgeden başlanarak yukarı doğru ilerlenir.Karaciğer ve dalak palpasyonunda hastaya mutlaka derin inspiryum ve ekspiryum yaptırılır.Muayene ile bulduğunuz kitle inspiryumda aşağı, ekspiryumda yukarı hareket ediyorsa bu kitle karciğer veya dalaktır. Karaciğerin ne kadar aşağıda olduğu, sertliği, nodülaritesi, çentiği...vs incelenir.Sirozda çok sert bir karaciğer ele gelir ve derin palpasyonda ağrı yoktur.Ağrının varlığı hepatite bazen de kalp yetmezliğine işaret eder. Orta hatta pulsasyon veren bir kitlenin ele gelmesi halinde aort anevrizması düşünülmelidir. Bimanuel palpasyon: Adından da anlaşılacağıu gibi iki elle yapılır.Böbrekler nuayene edilir.Ancak unutulmaması gereken bir nokta böbreklerin sağlıklı kişilerde bu yöntemle palpe edilemeyeceğidir. Karaciğer palpasyonu: Midclavicular hatta, yenidoğanda, 2 cm kadar 6-8 yaşlarında 1cm kadar karaciğerin kot alt kenarını geçmesi normaldir.Perküsyonla submatitenin geldiği intercostal aralık karaciğerin üst sınırı olarak kabul edilir. Dalak palpasyonu: Süt çocuklarında kot kenarını 1 cm geçmesi normaldir.Palpasyonda expiryumda el ilerletilirken, inspiryumda dalağın el çarpması beklenir.Aynı uygulama karaciğer içinde geçerlidir.Dalağı böbrekten ayıran bir takım özellikleri vardır.Bunlar; Solunum hareketleriyle inip çıkması, ön duvara yakın olması, çentiği, üst kutbuna erişilememesi, kitlenin arkasına varılabilmesi dir. Sensation des flot: Asit aranması için bir elin ayası karnın bir tarafına konulur ve hafifce basınç yapılır.Diğer el ile karnın karşı tarafına fiskeler şeklinde hafif darbeler uygunlanır.Asit varlığında fiskelerin oluşturduğu dalgalanma karşı taraftan hissedilir. Balotman: Buz belitisi olarakta adlandırılır.Periton boşluğunda fazla sıvı olduğunda organ veya kitleler kolay palpe edilemez.Bu durumda ilgili bölge parmak uçları ile hafifce ittirilir.Bu itme ile organ sıvı içinde aşağı hareket eder ve sonra tekrar yükselir, yükselince parmak uçlarında bir çarpma hissedilir. Klepotaj: Çalkantı anlamına gelir.Elle karına birden bastırıp çektiğimizde bunu elle hissetmek mümkündür; aynı anda birde ses duyulur.İçi sıvı ve hava doluorganlardan alınır.Pilor stenozunda midede kalan sıvı bu yolla hissedilebilir.Aynı zamanda pilor bölgesinde ele zeytin çekirdeği şeklinde bir sertlik gelir buna da Olive belirtisi denir. Yüzeyel venler: Doluş yönleri önemlidir.İki elin işaret parmakları yan yana vaziyette dolgun bir venin üzerine konulur ve bastırılır, daha sonra ven trasesi boyunca iki parma birbirinden uzaklaştırılır.Böylelikle içindeki kanın sıvazlandığı boş bir ven elde edilir.Daha sonra parmaklardan birisini kaldırarak venin hangi yönden gelen kanla dolduğu kontrol edilir.Eğer doluş yönü yukarıdan aşağıya doğru ise vena cava superiorda; Aşağıdan yukarı doğru ise vena cava inferiorda veya vena porta da kan akımını engelleyen bir neden düşünülür. Distansiyon: Organomegali, sıvı toplanması, kitle, ileus, prune-belly sendromu...vs de görülür. Mc Burney Noktası: Apandisitte hassasiyet alınan noktadır.Spina iliaca superior ile umblikusu birleştiren hattı 3 parça olarak düşünürsek.spina iliacaya yakın olan ilk parça ile ikinci parçanın kesiştiği yerdedir. Rausing belirtisi: Mc Burney noktasına bastırılırken bir yandanda kolon gazları soldan sağa doğru itilir.Ağrının hasıl olması durumunda rausing (+) dir.Apandisit'e işaret eder. Plastron: Apandisit sonucu perforasyon olursa çevre organlar ilgili bölgeye toplanır.Bu toplanma neticesinde Mc Burney civarında bir sertlik hissedilir. Rebound: İyice bastırılan el birden çekilince bıçak saplanır gibi bir ağrı hissedilir.Pritonit işeretidir.Apandisitte indirelt olarak solda bakılan rebound da ağrı sağda hissedilir. Murphy noktası: Safra kesesi normalde palpe edilemez.Safra hidropsu sırasında hareketli yumuşak bir kitle murphy noktasında ele gelir.Murphy noktası sağ rektus kası dış kenarının kotu kestiği yerdedir.  Diastosis recti: Rectus kası fasiasının zayıf olması nedeni ile oluşan açıklıktır. Courvasier-Terier belirtisi: Kolesistit de safra kesesi palpasyonla ağrılıdır ve ağrı sağ omuza vurur. Herniler: İndirekt inguinal herni (karın içi organlar pros. vaginalise girer) ve scrotal herniler ayakta muayene edilir. Hasta ıkındırılır ve ıkınma sırasında ele gelen bir kitle araştırılır. Sliding hernilerde ise herni kesesinin bir duvarını karın içi organlar yapar ve içinde over, fallop tüpleri, apendix..vs bulunabilir. Hernilerin inkarserasyonu kolayca reducte olamamaları halinde dolaşım bozukluğuna ve strongulasyona neden olur. PERKÜSYON: Batının prküsyonu sırasında slınan ses "timpan ses" olarak adlandırılır.Perküsyonla bakılan en önemli husus asit varlığının araştırılmasıdır. Asit için ksiphoid'den ışınsal tarzda ve bir yelpaze gibi açılır şekilde perküsyonlar yapılır.Perküsyon sırasında matite tespit edilen yerler işaretlenir.İşaretli yerlerin oluşturduğu parabolün açıklığı yukarı doğru ise asite işaret eder.Matitenin hastanın pozisyonu ile yer değiştirmesi de asit bulgusudur.Eğer açıklık aşağı bakıyorsa glob vezikle, over tümörü gibi kitle etkisi yapan nedenler düşünülmelidir. Tüberküloz peritonitte asit sıvısı yapışıklıklar nedeni ile serbest değildir ve dama tahtası şeklinde ve pozisyonla değişmeyen matite alınır. İçi hava dolu organ perforasyonlarında matite kaybolur.Organ iltihablarında perküsyon ağrılıdır. Karaciğer perküsyonu: Karaciğerin üst sınırını tespit etmek için intercostal aralıklar (i.c.a.) perküte edilir.Üst sınır için rölatif matite 4. i.c.a. da alınır.Matite ise 5. veya 6. i.c.a. da alınır.Daha aşğıda alınması "pitotik" yukarıda alınması ise "yüksek karaciğer" olarak adlandırılır. Pitotik karaciğer sebebleri: 1-Kronik akciğer hastalıkları 2-Amfizem 3-Hipotonisite 4-Bağlarda zayıflık Yüksek karaciğer sebebleri: 1-İleri derecede asit 2-Fibrotik karaciğer 3-Karın içi kitle Dalak perküsyonu: Dalak matitesi solda 9 ve 10. i.c.a. da alınır.Dalak matitesinin ön koltuk çizgisini aşması patolojiktir. Traube üçgeni: Midenin büyük kruvaturu, akciger bazali ile kotların alt uçlarını birleştiren yatay cizgi tarafından oluşturulur.Pratikte kosta yayı, ön aksillar çizgi ve ksiphoidden geçen yatay çizgi tarafından oluturulur.Normalde alınan ses timpandır.Matite varlığı hemen tamamen splenomegali işaretidir.Ancak akciğer bazalindeki enfeksiyonlarda, midenin büyük kruvaturunda tümör olduğunda, sol plevral yapışıklıklarda yada karaciğer sol lob büyümelerinde de traubeden matite alınır.Traubeden matite alınması "traube kapalı" şeklinde ifade edilir. Batın muayenesi yapılırken unutulmaması gereken önemli bir nokta, oscultasyonun palpasyondan önce yapılması gereğidir.Aksi halde palpasyon barsak hareketlerini etkileyerek oscultasyon da yanlış bulgulara neden olabilir. |
